अहंकारवादाची शकले...

अहंकारवादाची शकले...

मोदींना अहंकारी संबोधत एकत्र आलेले इंडिया आघाडीतील जननेते ते पण अहंकारीच निघाले. या खुर्चीच्या अघोरी अहंकारामुळे अखेर इंडिया आघाडीची शकले झालेली पाहायला मिळत आहेत. या आघाडीचे जननायकांनी मात्र आपल्या भारत जोडो यात्रेच्या दुसऱ्या टप्प्याच्या भ्रमणाला देखील सुरुवात केली आहे. येत्या दोन महिन्यावर लोकसभेच्या निवडणुका आल्या असताना राहुल गांधी मात्र काँग्रेसची धुरा राजकारणातील प्रवाहापासून दूर गेलेल्या किंवा निवृत्तीच्या उंबरठ्यावर असलेल्या नेत्यांच्या खांद्यावर देत आहेत हे त्यांच्या पक्षास किंबहुना इंडिया आघाडीला फारच धोकादायक आहे. झालेही तसेच कारण लगेचच केजरीवाल, नितीशकुमार आणि ममता बॅनर्जी यांनी काँग्रेसच्या नेत्यांना त्यांची जागा दाखवत आपला इंगा दाखवला. खरतर हे सर्व अहंकारी नेते एकत्र आले ते ईडी आणि सीबीआयच्या कारवाईच्या धाकाने आणि पंतप्रधान या पदावर नजर ठेवून. पण गेल्या पाच राज्यातील निवडणुकांनी मात्र 2024 मध्ये होणाऱ्या लोकसभेत काय चित्र असेल याचे प्रात्यक्षिक दाखवल्याने बऱ्याच जणांनी लढण्याअगोदरच हाय खाल्ली आहे.

लोकशाहीच्या संवर्धनासाठी मजबूत विरोधी पक्ष असणे गरजेचं आहे. पण विरोधी पक्ष संपूर्णतः संपवण्याची रणनीती मोदींनी आखली असून त्यांनी काँग्रेस मुक्त भारतची हाक दिली. अजूनपर्यंत काँग्रेस मुक्त भारत करण्यास मोदींना यश आले नसले तरी काँग्रेसचे नेते मात्र मोदींचे स्वप्न पूर्ण करतील असे त्यांच्या सध्याच्या वागणुकीवरून वाटते. सुंभ जाळला तरी पीळ नाही गेला अशी अनेक वर्ष सत्ता उपभोगणाऱ्या काँग्रेस नेत्यांची आहे. पुन्हा पक्षात त्यांच्याच मुलांची आणि बगलबच्च्यांची वर्णी. मग पक्ष वाढणार कसा याचा विचार राहुल गांधी यांनी करायला हवा. पाच राज्यात मोदींविरोधी लाट असूनही त्याचा फायदा काँग्रेस घेऊ शकली नाही यावरून तरी गांधी यांनी ‘नुसता खायला खार अन धरणीला भार' असलेल्या नेत्यांना दूर ठेवायला हवे. 2024 लोकसभा हातातून निसटली तर मात्र देशातील विरोधी पक्षांना कोणचं वाली नसेल हेही तेवढेच खरे. एक एक करून सर्वाना राजकारणातून संपवण्यात येईल, मग कुठली इंडिया आणि कुठली आघाडी.

भाजपच्या विरोधात लढण्यासाठी इंडिया आघाडीच्या माध्यमातून विरोधकांचे ऐक्य घडविण्याचा प्रयत्न झाला. लोकसभा निवडणुकीसाठी जागावाटपात सहमती घडवून आणण्याचे प्रयत्न सुरू असतानाच ममता बॅनर्जी यांनी स्वबळावर लढण्याची केलेली घोषणा आणि त्याचीच री पंजाबचे मुख्यमंत्री भगवंत मान यांनी ओढल्याने विरोधकांच्या ऐक्याला तडा गेला आहे. इंडिया आघाडीची स्थापना झाली तेव्हाच विरोधकांचे कितपत ऐक्य होईल याबाबत साशंकता व्यक्त केली जात होती. सर्व विरोधक देशपातळीवर जरी तगडे नेते नसले तरी आपापल्या राज्यात ते मोठे नेते म्हणून ओळखले जातात. परंतु असा कोणताही नेता नाही जो आज नरेंद्र मोदींना राजकारणाच्या मैदानात टक्कर देऊ शकेल. मोदींना टक्कर देण्यासाठी राष्ट्रीय स्थरावरील नेतृत्वच हवे शिवाय राष्ट्रीय स्थरावरील जनसमर्थन हवे. ममतादीदींना बंगाल बाहेर कोणी मते देत नाही तीच गत शरद पवार, नितीश कुमार आणि आघाडीतील इतर नेत्यांची आहे. केजरीवाल यांचा पक्ष जरी राष्ट्रीय पक्ष असला तरी त्यांची राष्ट्रीय ओळख फक्त दिल्ली, गुजरात, पंजाब या तीन राज्यात मिळालेल्या मतांवरच आहे. एवढ्या शिजोरीवर मोदींना कसे हरवणार हा खरा यक्ष प्रश्न आहे. पण आज सर्वाना देवगौडा किंवा इंद्रकुमार गुजराल व्हायचे आहे. काँग्रेस वगळून सर्व पक्ष जरी एकत्र आले आणि मोदींविरोधात कितीही वातावरण असले तरी भाजप पराभूत होऊ शकत नाही कारण आजही काँग्रेस पक्षाकडे 20-21% मतदान आहे. त्याच मतांमुळे अजूनही काँग्रेस पक्षातील नेत्यांचा अहंकार गेलेला नाही.

2024 ची सत्ता मिळवण्यासाठी काँग्रेस पक्षाने आघाडीच्या साथीदारांच्या साहाय्याने प्रत्येक राज्यातून जर दहा खासदार निवडून आणण्याची रणनीती आखली असती तर खूप बरे झाले असते. विरोधकांनीही काँग्रेस पक्षाचे दहा खासदार निश्चित करून आपली पुढील गणिते आखणे गरजेचे होते. पण पंतप्रधान पदावर नजर असलेल्या प्रत्येक विरोधकांनी आपले स्वतःचे खासदार कसे जास्त निवडून आणता येतील आणि पंतप्रधान पदासाठी बार्गेनिंग करता येईल या हिशोबात रणनीती आखल्याचे दिसत आहे. मोदींच्या ईडी आणि सीबीआय तडाख्यानंतर आपले अस्तित्वच मिटेल याचे भान ठेवून आणि ‘सर सलामत तो पगडी पचास' असा विचार करून विरोधक एकत्र येतील असे वाटले होते. पण प्रत्येकाने राजकीय पक्षाच्या नेत्याने राजकीय आत्महत्याच करायची ठरवली असेल तर मोदी तरी कोणाकोणाला अडवणार.

भाजप कार्यकाळात देशात हिंदू धर्माचे ध्रुवीकरण ज्यापद्धतीने करण्यात येत आहे त्याने समाज दुभंगला जात आहे. त्यास रोखण्यासाठी भाजप व्यतिरिक्त इतर कोणताही पक्ष सत्तेत ेयेणे गरजेचं आहे. परंतु समोर मरण दिसत असूनही विरोधी पक्ष नेते मागील अनुभवातून बोध घेत नाहीत हे पाहिल्यावर भारतीय समाजापुढे भविष्यात काय वाढून ठेवले आहे याची कल्पना येते. गेल्या काही राज्यातील निवडणुकांचे निकाल पाहता मोदी आपली तिसरी टर्म व्यवस्थित पूर्ण करतील यात तीळमात्र शंका नाही. सोबत ईडी, सीबीआय आणि गोदी मीडियाची साथ हेही नसे थोडके. त्यातूनच अतिशय योग्यवेळी राममंदिराच्या उद्घाटनाचा बार उडवल्याने विरोधकांकडे फारसा पर्याय मोदी यांनी ठेवलाय असे जाणवत नाही. पाटणा, बंगळुरू, मुंबईतील बैठकांमध्ये भाजपच्या विरोधात लढण्यासाठी सहमती घडवून आणण्यात आली. सप्टेंबरच्या सुरुवातीला मुंबईत झालेल्या बैठकीत जागावाटपाची प्रक्रिया लवकर पूर्ण करण्याचा निर्णय झाला होता. इंडिया आघाडीच्या मुंबईतील बैठकीतच शक्य असेल तेथेच एकत्र निवडणूक लढण्याचा ठराव करण्यात आला होता. ‘शक्य असेल' हा शब्दप्रयोग करण्यात आल्याने भाजपच्या विरोधात देशभर एकास एक उमेदवार उभा करण्याची शक्यता मावळली होती. निवडणुका जाहीर होण्याअगोदरच अनेकांनी एकत्र निवडणूक लढवणार नसल्याचे जाहीर करून आघाडीची बिघाडी करून टाकली. आघाडीतून अयोग्यवेळी बाहेर पडून नितीशकुमार यांनी सर्वानाच धक्का दिला. देशात एवढ्या मोठ्या घडामोडी घडत असताना राहुल गांधी यांनी आपली भारत जोडो यात्रा सुरु ठेवली आहे. देशातील घडामोडींचा त्यांना काही फरक पडत नसल्याचा संदेश त्यांनी लोकांना दिला आहे. प्रत्येक नेता आपल्या प्रतिमेत आणि अहंकारात एवढा बुडाला आहे कि त्याला स्वतःच्या स्वार्थापुढे काहीच जाणवत नाही. या साऱ्या अहंकारवाद्यांच्या भूमिकेचा इंडिया आघाडीच्या ऐक्यावर परिणाम होणार असून निवडणुकीपूर्वीच त्याची शकले पडल्यास आश्चर्य वाटावयास नको. विरोधी मतांमध्ये होणारे विभाजन शेवटी भाजपच्याच पथ्यावर पडणार आहे. इंडिया आघाडीत 28 पक्षांचा समावेश होता, निवडणुकीपर्यंत त्याची किती शकले होतात हे येणार काळच ठरवेल.